ความรู้เรื่องแฟรนไชส์

แนวคิด-แนวทาง ...ก่อนสร้างแฟรนไชส์ (1)

          เมื่อเรียนรู้รูปแบบธุรกิจแฟรนไชส์แล้วก็ถึงคราวประเมินธุรกิจปัจจุบันว่า มีความเป็นไปได้หรือมีความเหมาะสมที่จะเป็นแฟรนไชส์ได้หรือไม่  ด้วยการตอบคำถามตัวเองให้ได้ว่าธุรกิจที่ทำอยู่มีโอกาสทางการตลาดมากน้อยเพียงไร ด้วยการรวบรวมงานวิจัยตลาดเพื่อยืนยันว่ามีความต้องการของผู้บริโภคที่แพร่หลายมากพอ  อีกทั้งธุรกิจของคุณมีตำแหน่งที่โดดเด่นและมีความเข้มแข็งของแบรนด์ ต่างจากคู่แข่งอย่างไร เมื่อต้องฝ่าด่านการแข่งขันขนาดของตลาดมีอัตราการเติบโตที่เหมาะสมท้าทายต่อการขึ้นสังเวียนหรือไม่   และต้องไม่ลืมที่จะประเมินความพร้อมด้านอื่น อาทิ ด้านการเงิน  
          เมื่อประเมินความพร้อมเรียบร้อยสิ่งที่ตามมาคือการเตรียมความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลง หมายความว่าการเป็นแฟรนไชส์คุณจะมีบทบาทในการที่ต่างไปจากที่คุณเป็นเจ้าของธุรกิจ ตอบตัวเองให้ได้ว่ารู้สึกสบายใจที่จะมีบทบาทในการส่งเสริมและพัฒนาแฟรนไชส์ซี เพื่อเดินไปบนเส้นทางความสำเร็จร่วมกันหรือไม่ ขั้นตอนต่อไปก็ คือ การทำความเข้าใจและสร้างความพร้อมในการก่อร่างสร้างธุรกิจให้เป็นแฟรนไชส์กันทั้งจากภายในองค์กรธุรกิจและนอกองค์กรเอง
 
แนวคิดต้องชัดเจน 

ดร.พีระพงษ์  กิติเวชโภคาวัฒน์ กล่าวไว้ว่า “ สิ่งแรกที่ต้องคิดในกระบวนการของการทำแฟรนไชส์ คือ การวางแนวคิดด้าน Business Concept หรือ การออกแบบธุรกิจให้ชัดเจน ตามมาด้วย Product Concept ทั้ง 2 ส่วนเมื่อวางแนวคิดได้โดดเด่นก็จะสามารถนำไปสู่การสร้าง Brand Concept ได้อีกด้วย  ” ดังนั้น ผู้ประกอบการควรตอบคำถามให้ได้ว่า ร้านที่ทำนี้มีอะไรที่เป็นคุณค่าที่อยู่เบื้องหลังของสิ่งที่เรากำลังทำ เราทำไปเพื่อตอบสนองต่อกลุ่มเป้าหมายไหน  “ หัวใจของธุรกิจแฟรนไชส์คือการพัฒนาบน Process หรือ กระบวนการ เพื่อนำไปสู่การสร้าง Economy of scale ” ดร.พีระพงษ์กล่าว
 
 แนวทางที่ต้องทำจากภายนอก 
 
          ปฏิเสธไม่ได้ว่าการทำธุรกิจต้องเรียนรู้ข้อกำหนดทางกฎหมายเพื่อให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปอย่างถูกต้อง ประเทศที่มีการพัฒนาระบบแฟรนไชส์ไปไกลเท่าไหร่เรื่องกฎหมายยิ่งเข้ามาเกี่ยวข้องมากเท่านั้น    แต่ที่ผ่านมาประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะธุรกิจแฟรนไชส์  ธุรกิจจึงต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับหน่วยงานภาครัฐในด้านการกำกับเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายหลายหน่วยงาน อาทิ
  • กระทรวงพาณิชย์ เกี่ยวกับ จดทะเบียนธุรกิจกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า , จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าหรือบริการ และสิทธิบัตร กับกรมทรัพย์สินทางปัญญาทะเบียนการค้า  , กฎหมายว่าด้วยการแข่งขันทางการค้า  ฯลฯ
  • กระทรวงการคลัง เกี่ยวกับ การยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ ฯลฯ
  • กระทรวงอุตสาหกรรม เกี่ยวกับ มาตรฐานอุตสาหกรรม ฯลฯ
  • กระทรวงสาธารณสุข เกี่ยวกับ สุขอนามัย ฯลฯ
  • กระทรวงแรงงาน เกี่ยวกับ แรงงานในอุตสาหกรรม ฯลฯ
  • สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค เกี่ยวกับ ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม การโฆษณาสินค้าที่อาจเกินจริง การปิดฉลากสินค้า หรือการกำหนดให้ธุรกิจใดเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา เป็นต้น   
  • หน่วยงานที่เกี่ยวเนื่องกับพระราชบัญญัติธุรกิจเฉพาะ ฯลฯ
           ไม่เพียงการและควบคุมเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเท่านั้น  ปัจจุบันภาครัฐยังมีบทบาทด้าน การส่งเสริมสนับสนุน เพื่อสร้างโอกาสและพัฒนาศักยภาพให้ธุรกิจแฟรนไชส์ให้มีความแข็งแกร่งเป็นรากฐานที่มั่นคงต่อระบบเศรษฐกิจ  และเพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันผู้ประกอบการสามารถใช้ประโยชน์จากนโยบายที่เกี่ยวข้องมาใช้ในการดำเนินธุรกิจ  นอกจากนี้ การแสวงหาผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านที่สามารถตรวจสอบว่าคุณทำตามขั้นตอนที่จำเป็นทุกอย่างถูกต้อง  เพราะขืนลงมือทำเองโอกาสพลาดมีสูงและไม่คุ้มเสี่ยงด้วยประการทั้งปวง อาทิ การจัดการด้านงานสัญญาและกฎหมายต่างๆ เช่น การจดลิขสิทธิ์ การตรวจสอบ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากต้องเกี่ยวข้องกับต่างประเทศที่ด้านกฎหมายแฟรนไชส์ในพื้นที่นั้นมีความแตกต่างกันทั้งตัวของธุรกิจ หรือต่างกันไปในแต่ละประเทศ จึงต้องมีความรอบคอบเป็นที่ตั้ง    
 
แนวทางที่ต้องทำจากภายใน  
 
          นอกเหนือจากแนวคิดธุรกิจ หรือ Business Concept ที่ชัดเจนแล้ว  กระบวนการสร้างธุรกิจให้เป็นแฟรนไชส์ที่จำเป็นอย่างยิ่ง คือ ตัดสินใจอย่างมีวิจารณญาณเกี่ยวกับโมเดลของคุณ  ขั้นตอนและขอบเขตงานที่เจ้าของธุรกิจต้องดำเนินการหลักๆ ประกอบด้วย  
  • สร้างร้านต้นแบบ
  • ความเข้าใจและตั้งค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม
  • การออกแบบกระบวนการบริหารงาน
  • รู้จักบริหารความสัมพันธ์ของเครือข่าย
  • เอกสารสัญญาแฟรนไชส์
  • กระบวนการคัดเลือกแฟรนไชส์ซี 
  • ระบบการฝึกอบรม
 
ดูเหมือนจะยุ่งยากเพราะรายละเอียดมีมาก  แต่หากเข้าใจและลงมือทำครบทุกด้านโอกาสพลาดก็น้อยลง  ส่วนรายละเอียดแนวทางที่ต้องทำจากภายในสำหรับผู้ประกอบการผู้มุ่งมั่นขยายธุรกิจด้วยการสร้างแฟรนไชส์ มีอะไรบ้างติดตามต่อในครั้งหน้า